Inteko Ishinga Amategeko ya Afurika y’Epfo yashyizeho komite idasanzwe igamije gusuzuma niba hari impamvu zishingiye ku mategeko zatuma Perezida Cyril Ramaphosa yeguzwa ku mirimo ye, nyuma y’ibirego bimushinja ubujura bw’amafaranga yibwe ku rugo rwe mu gace ka Phala Phala.
Iyi komite yashyizweho nyuma y’umwanzuro w’urukiko uheruka, wavuze ko Inteko Ishinga Amategeko yakoze ibinyuranyije n’Itegeko Nshinga ubwo yangaga gukora iperereza ryimbitse kuri icyo kibazo, ahubwo igahita ifata icyemezo cyo kukirenza ingohe.
Komite nshya n’inshingano zayo
Iyi komite igizwe n’abadepite 30, ikayoborwa na Makashule Gana, uzwiho kugira ubunararibonye mu mirimo ijyanye no kugenzura imyitwarire y’abayobozi no gusuzuma imikorere ya guverinoma.
Inshingano nyamukuru z’iyi komite ni ugusuzuma niba ibirego bizwi nka “Phala Phala scandal” bifite ishingiro rihagije ryo gutuma hatangizwa inzira yo kwegura kwa Perezida Ramaphosa.
Iby’ingenzi bikubiye mu kirego cya Phala Phala
Icyo kibazo gifitanye isano n’ubujura bwabereye ku rugo rwa Perezida Ramaphosa mu 2020, aho havugwa ko hibwe amafaranga menshi y’amadolari y’Amerika yari ahahishwe.
Abamushinja bavuga ko ayo mafaranga ashobora kuba yaraturutse mu bikorwa binyuranyije n’amategeko, bikaba byarakomeje kuzamura impaka ku isuku n’ubunyamwuga mu miyoborere.
Mu 2022, itsinda ryigenga ryari ryashyizweho ryagaragaje ko hari ibimenyetso bishobora kugaragaza ko Perezida Ramaphosa yaba yarakoze amakosa akomeye mu micungire y’ayo mafaranga no mu itangazamakuru ry’icyo kibazo.
Uruhande rwa Perezida Ramaphosa
Perezida Ramaphosa yahakanye ibyo aregwa, avuga ko nta cyaha yakoze. Yagize ati ayo mafaranga yibwe yari asanzwe ava mu bikorwa bye by’ubucuruzi bw’ubworozi bw’inka, aho yagurishije ibimasa mu buryo bwemewe n’amategeko.
Yongeyeho ko yiteguye gukorana n’inzego zose z’ubutabera kugira ngo ukuri kugaragare, anashimangira ko ibirego bimushinjwa bidafite ishingiro.
Ingaruka za politiki
Iki kibazo cya Phala Phala gikomeje guteza impaka zikomeye muri politiki ya Afurika y’Epfo, bamwe mu badepite basaba ko hakorwa iperereza ryimbitse, mu gihe abandi bavuga ko ari ikibazo gishingiye ku nyungu za politiki kurusha ukuri kigaragara.
Komite nshya itegerejweho gutanga raporo izagaragaza niba hakwiye gutangizwa inzira yemewe n’amategeko yo kwegura kwa Perezida Ramaphosa, cyangwa niba dosiye ifungwa burundu.
Like This Post? Related Posts